David Buirs - Executive & Leadership Coach

Vaak Kort Ziek Is een Vroeg Signaal

David Buirs is leiderschaps- en executive coach in Amsterdam. Dit artikel gaat over leidinggevenden met een medewerker die vaak kort ziek is. Je leest wat als vaak geldt, wat je volgens de privacyregels wel en niet mag vragen, hoe je het gesprek begint en hoe je verzuim in je team voorkomt.

“Ik voel me niet lekker, ik meld me vandaag ziek.” Het bericht van Thomas komt binnen om tien over zeven. Daarna open je het verzuimoverzicht. Het is de vierde keer dit jaar, steeds een dag of twee. Een medewerker vaak ziek, en jij denkt iets wat je niet hardop zegt. Is hij nou echt zo vaak ziek?

Het korte antwoord: bij drie of meer ziekmeldingen in twaalf maanden voer je in de meeste organisaties een gesprek. Daarin bespreek je het patroon, het werk en wat hij nodig heeft. Naar de ziekte zelf vraag je niet. Dat is aan de bedrijfsarts.

Wanneer is een medewerker vaak ziek?

Organisaties spreken meestal van frequent verzuim bij drie of meer ziekmeldingen binnen een jaar. Die grens komt uit verzuimbeleid en kan per organisatie verschillen. Kijk daarom in het verzuimprotocol van je eigen organisatie.

Ook landelijk is het verzuim hoog. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek lag het in het tweede kwartaal van 2026 op 5,4 procent, tegen 5,2 procent een jaar eerder.

Waarom is vaak kort ziek een signaal?

Kort verzuim gaat vaak vooraf aan lang verzuim. Petra Koopmans, arbeidspsycholoog aan de Rijksuniversiteit Groningen, onderzocht voor haar promotie in 2013 de verzuimgegevens van bijna 54.000 werknemers. Ongeveer de helft van de mensen die zich vier keer of vaker per jaar kort ziek meldden, was in de vier jaar daarna langdurig ziek.

Een medewerker die vaak kort ziek is, geeft je dus een vroeg signaal. Dat zijn gemiddelden. Thomas kan ook gewoon een jaar pech hebben gehad. Dat hoor je alleen als je het vraagt.

Wat mag ik vragen als mijn medewerker vaak ziek is?

Volgens de beleidsregels van de Autoriteit Persoonsgegevens, de Nederlandse privacytoezichthouder, mag je vragen hoe lang het verzuim naar verwachting duurt. Je mag afspraken maken over welk werk iemand nog kan doen. En je mag vastleggen welke beperkingen en mogelijkheden de bedrijfsarts met jullie allebei heeft gedeeld.

De diagnose, de behandeling en medische details vraag je niet en leg je niet vast. Vertelt je medewerker uit zichzelf wat hij heeft, dan noteer je dat ook niet.

Het patroon mag je wel bespreken. Je mag vragen of het werk een rol speelt en wat hij van jou nodig heeft. Twijfel je over wat mag, overleg dan met HR of de bedrijfsarts.

Waarom is mijn medewerker vaak ziek?

Het werk: hoge werkdruk, weinig regie of een conflict met een collega. Of met jou. Volgens cijfers van CBS en TNO, aangehaald door het Nederlands Expertisecentrum Vitaliteit, zei 23 procent van de mensen die verzuimden dat het werk geheel of deels de oorzaak was. Werkdruk werd het vaakst genoemd.

Het privéleven: geldzorgen, zorg voor een ouder, een scheiding.

Een medische oorzaak die nog niet bekend is. Dat uitzoeken is aan de bedrijfsarts.

Let ook op je eigen gedachten. “Hij maakt er misbruik van” is een begrijpelijke reactie. In Positive Intelligence, een methode van de Amerikaanse coach en auteur Shirzad Chamine, heet die innerlijke criticus de “Judge”. Ga je met die gedachte het gesprek in, dan voelt Thomas dat meteen.

Hoe begin ik het gesprek met een medewerker die vaak ziek is?

Plan het als Thomas weer aan het werk is, op een rustig moment.

“Fijn dat je er weer bent. Je hebt je dit jaar vier keer ziek gemeld. Dat valt me op, en ik wil graag weten hoe het met je gaat.”

Zegt hij dat het pech is: “Dat kan. Ik vraag het omdat ik wil weten of er iets in je werk is wat het zwaarder maakt. Hoe gaat het met je werk?”

Begint hij over zijn klachten: “Fijn dat je het vertelt. Dat hoef je met mij niet te delen, de bedrijfsarts kan je daarbij helpen. Ik wil vooral weten wat je in je werk nodig hebt.”

Spreek af wat jullie gaan doen en wanneer jullie het weer bespreken. Leg de afspraken vast, zonder medische informatie.

Wil je ook onder druk scherp blijven in dit soort gesprekken, dan is performance coaching voor leidinggevenden een logische volgende stap.

Hoe voorkom ik verzuim in mijn team?

Praat over energie voordat iemand zich ziek meldt. Vraag in je één-op-één: “Waar krijg je de laatste tijd energie van? En wat kost je energie?”

Geef mensen waar het kan zelf zeggenschap over hun werk. Volgens de Zelfbeschikkingstheorie, een psychologische theorie over motivatie, zijn mensen gemotiveerder als ze autonomie, verbondenheid en competentie ervaren.

Wijs op het open spreekuur van de bedrijfsarts. Volgens het Arboportaal van de Rijksoverheid kunnen medewerkers daar ook zonder klachten terecht met vragen over gezondheid en werk. Wat ze bespreken, blijft vertrouwelijk.

En kijk naar je hele team. Melden meer mensen zich vaker kort ziek, dan zegt dat iets over het werk, de sfeer of jouw manier van leidinggeven.

Wat levert een vroeg gesprek op?

Een medewerker vaak ziek is een signaal dat je vroeg kunt oppakken. Thomas merkt dat je oplet, jij weet beter wat er speelt, en de kans op langdurig verzuim wordt kleiner.

Voor leidinggevenden op directieniveau, die het verzuimbeleid van de hele organisatie bepalen, is coaching voor leidinggevenden op directieniveau een logische volgende stap.


Laten we kijken of er een klik is. Je kunt hier een gratis en eerlijke kennismaking inplannen om te bespreken wat dit voor jouw leiderschap kan betekenen.

Recommended Posts