De leiderschapsvaardigheden die AI maar moeilijk vervangt
Leiderschapscoach en executive coach David Buirs, gevestigd in Amsterdam, onderzoekt welke menselijke leiderschapsvaardigheden het langst waardevol blijven nu AI meer taken overneemt en organisaties platter worden. Dit artikel behandelt verbinding, nieuwsgierigheid, aanwezigheid en coachen, met verwijzing naar onderzoek van Gallup en de Zelfbeschikkingstheorie.
De organisatiepiramide wordt platter. Hier is waarom.
Een marketing director had vroeger een heel team nodig. Iemand voor de campagnes. Iemand voor de copy. Iemand voor de rapportages. Iemand voor de tools. Diezelfde director werkt nu met vijf AI-agents tegelijkertijd. Eén monitort advertentieprestaties en past biedingen automatisch aan. Eén schrijft contentvariaties voor tests. Eén draait A-B tests met verschillende soorten content. Eén beheert de publicatieplanning.
Één persoon. Vijf autonome processen. De output van een team.
Dit gaat gebeuren in veel functies, in veel branches. Vooral bij kantoorbanen.
Dat verandert wat leiderschap betekent.
Als AI de voortgang meet, underperformance signaleert, 1-op-1's inplant en statusrapporten in seconden genereert, wat is er dan nog over voor een manager? Best veel. Maar de aard van het werk verandert volledig.
Wat overblijft, is bijna uitsluitend menselijk.
Verbinding bepaalt motivatie meer dan de meeste leidinggevenden beseffen.
Er is een goed onderbouwd model in de psychologie: de Zelfbeschikkingstheorie, ook wel Self-Determination Theory. Die identificeert drie kernmotoren van intrinsieke motivatie: autonomie, competentie en verbondenheid. Die laatste wordt het vaakst onderschat.
Verbondenheid betekent dat je je echt verbonden voelt met de mensen om je heen. Met je team. Met degene die jou leidt.
Onderzoek laat consistent zien dat mensen die een echte verbinding voelen met hun leidinggevende, meer gemotiveerd zijn, meer betrokken, en sneller een stap extra zetten. Mensen werken hard voor iemand die ze respecteren en door wie ze zich gezien voelen.
Een AI kan je check-in inplannen. Zorgen dat iemand het gevoel heeft dat jij oprecht geïnteresseerd bent in zijn of haar ontwikkeling, dat is een ander verhaal. Dat blijft tellen, ook als de tools steeds beter worden.
Nieuwsgierigheid betekent iets anders als het van een mens komt.
Een goede leidinggevende merkt dingen op. Ze pikken de toon van een teamlid op in een vergadering. Ze voelen dat er iets niet klopt voordat iemand het uitspreekt. Die aandacht komt voort uit oprechte interesse in mensen, en dat levert vragen op die anders landen.
AI genereert vragen vanuit patronen in data. Dat is nuttig. Maar een teamlid voelt het verschil tussen écht bevraagd worden en verwerkt worden. De één opent iets. De ander sluit het af.
Leidinggevenden die echte nieuwsgierigheid meebrengen, creëren iets wat geen dashboard kan: een cultuur waarin mensen het gevoel hebben dat ze de moeite waard zijn om te begrijpen. Dat is moeilijker te vervangen dan welke technische vaardigheid dan ook.
We zijn verschrikkelijk slecht geworden in focussen.
Wat in het Engels zo mooi 'presence' wordt genoemd, komt zelden terug in leiderschapsprogramma's: het vermogen om gewoon aanwezig te zijn bij iemand.
Notificaties hebben aanhoudende aandacht zeldzaam gemaakt. De meeste managers luisteren maar half in de meeste gesprekken. Fysiek aanwezig, mentaal ergens anders. Mensen voelen dat. Het holt verbinding sneller uit dan bijna alles.
Een oefening die ik leidinggevenden aanraad: ga tien minuten per dag zitten zonder iets te doen. Geen telefoon, geen podcast, geen taak. Gewoon zitten. Het klinkt triviaal. Het traint iets wat de aandachtseconomie stelselmatig afbreekt.
Een leidinggevende die iemand echt, voor een volledig gesprek, kan volgen zonder af te dwalen, is steeds zeldzamer. En steeds waardevoller.
Coachen wordt de kernrol van een leidinggevende.
Bijhouden of doelen op schema liggen, gemiste deadlines signaleren, feedbackcycli organiseren. AI doet dit al, en zal het steeds meer doen. De administratieve laag van management wordt dunner.
Gallup's State of the Global Workplace 2025-rapport, gebaseerd op onderzoek onder bijna een kwart miljoen werknemers in 160 landen, noemt drie acties om de betrokkenheidscrisis te keren. Coachen is de tweede. Leidinggevenden die getraind werden in coachingvaardigheden zagen hun eigen prestaties met 20 tot 28% verbeteren. Hun teams rapporteerden tot 18% hogere betrokkenheid. Je leest het volledige rapport op de website van Gallup.
Wat AI vooralsnog niet kan, is tegenover iemand zitten die vastloopt en helpen uitzoeken wat er werkelijk speelt. De juiste vraag stellen op het juiste moment. Ruimte houden voor het antwoord zonder de stilte te snel te vullen.
Dat is coachen. En het wordt de kern van het werk, niet een leuk extra.
Als gecertificeerd executive coach werk ik met senior leidinggevenden die precies dit willen ontwikkelen: een coachende leiderschapsstijl die vertrouwen opbouwt, eigenaarschap aanwakkert en de mensen om hen heen beter maakt. Het is een leerbare vaardigheid. Het vraagt oefening en de juiste omgeving. Leidinggevenden die er nu in investeren, lopen voor op een ontwikkeling die snel gaat.
Dit gaat over de lange termijn.
Een deel van wat nu uniek menselijk voelt, ziet er over vijf jaar anders uit. Taalmodellen worden steeds beter in het simuleren van empathie, nieuwsgierigheid en verbinding.
Maar echte menselijke verbinding, oprechte nieuwsgierigheid, gefocuste aanwezigheid en het vermogen om iemand door een moeilijk moment te coachen. Dat zijn de dingen die als laatste verdwijnen, als ze al verdwijnen. En ze nu opbouwen maakt je een betere leidinggevende, ongeacht wat de technologie verder doet.
De piramide is kleiner. De mensen die er nog in zitten, moeten echt goed zijn in de dingen die machines niet kunnen. Nog niet, in elk geval.
Als je hier als leidinggevende zelf mee aan de slag wilt, is management coaching of coaching voor directeuren een logische plek om te beginnen. Voor organisaties die een coachende cultuur willen opbouwen in hun managementlaag, is leiderschapstraining het gesprek waard. Plan een gratis kennismaking.
No comment yet, add your voice below!