De fout die slimme leiders maken zonder het te beseffen: hun oordeelsvermogen aan AI overlaten
David Buirs is Leadership & Executive Coach in Amsterdam. Dit artikel gaat over vaardigheden in het AI-tijdperk: waarom oordeelsvermogen de belangrijkste leiderschapsvaardigheid wordt nu AI steeds meer taken overneemt. De lezer leert waarom AI-labs filosofen aannemen, welke fout leiders vaak onbewust maken, en hoe je je eigen oordeelsvermogen scherp houdt.
Een afgestudeerd filosoof vindt op dit moment makkelijker werk dan een afgestudeerd informaticus.
Bijna niemand zag dat aankomen. Een paar jaar geleden kreeg elke student hetzelfde advies: leer programmeren als je een toekomst wilt. Vandaag staan de grote AI-labs in de rij voor filosofen. The Economist schreef er onlangs over. In 2024 zat 7 procent van de informatica-afgestudeerden zonder werk. Onder filosofen lag dat percentage lager.
Dat draait de carrièrelogica van het afgelopen decennium om. En het legt iets bloot over welke vaardigheden in het AI-tijdperk waarde houden. Precies daar gaat dit artikel over: de fout die veel slimme, ambitieuze leiders maken, vaak zonder het zelf te merken.
Waarom AI-labs filosofen aannemen
De labs huren filosofen in om hun modellen te leren afwegen wat juist is. Ze voeden de systemen met Kant en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Anthropic, het bedrijf achter Claude, verwerkt die bronnen letterlijk in de grondregels van het model.
Dat blijkt het moeilijkste om in een machine te bouwen. Code schrijven kan AI inmiddels zelf, en elk jaar beter. Oordelen over goed en fout, over eerlijk en oneerlijk, over wat een situatie werkelijk vraagt, is een ander verhaal. Daarvoor halen de grootste techbedrijven ter wereld mensen binnen die hun leven aan precies die vragen hebben gewijd.
Laat dat even bezinken. De bouwers van AI vinden menselijk oordeelsvermogen zo schaars en zo waardevol dat ze er topsalarissen voor betalen.
De fout: je eigen oordeel wegcijferen
Hier komt de fout die veel slimme leiders maken. Ik reken mezelf erbij.
Ik betrap mezelf er soms op dat ik AI vraag hoe ik een situatie moet interpreteren. Of wat de juiste handelwijze is. Het antwoord komt terug, goed geschreven en vol zelfvertrouwen. En ik denk: dus dat is het juiste antwoord. Opgelost, door naar het volgende.
Later, als ik er nog eens over nadenk, blijkt dat antwoord soms naast alle feiten en omstandigheden te zitten. Het klonk alleen overtuigend.
De fout zit precies daar. Je zoekt bevestiging in plaats van een tweede perspectief. Je accepteert het antwoord omdat het vlot en zeker klinkt. Zo verschuift de plek waar het oordeel wordt gevormd. Van jou naar het scherm.
Critici van deze trend hebben er een naam voor: ethische ongeletterdheid. Wanneer machines de moeilijke vragen voor ons beantwoorden, verleren we langzaam ons eigen oordeel te vertrouwen. Zoals een spier die je nooit meer gebruikt.
En het risico raakt juist de leiders die het meest met AI werken. Wie vooroploopt in adoptie, wie AI dagelijks inzet voor elk vraagstuk, loopt als eerste tegen deze valkuil aan. Hoe intensiever je AI gebruikt voor interpretatie, hoe sneller die spier verzwakt.
Voor leidinggevenden is oordeelsvermogen het werk
Voor de meeste beroepen is dit een interessante observatie. Voor leidinggevenden is het existentieel.
Oordeelsvermogen is de kern van je rol. Of iemand een tweede kans verdient. Of je feedback eerlijk was. Of je dat ene teamlid nu moet beschermen of confronteren. Of dit het juiste moment is voor een reorganisatie.
Voor deze beslissingen bestaat geen dashboard. Er is altijd context die alleen jij kent: de geschiedenis van die persoon, de sfeer in de ruimte, je eigen onderbuik, getraind door jaren ervaring.
Een taalmodel kent die context alleen voor zover jij hem intypt. Dat is per definitie een gefilterde, versimpelde versie van de werkelijkheid. Het antwoord dat terugkomt klinkt kloppend, maar is het statistisch meest waarschijnlijke antwoord op vergelijkbare vragen, bezien over een heel grote dataset. Dat betekent niet dat het klopt voor jou.
Zo houd je je oordeelsvermogen scherp
Ik gebruik AI zelf dagelijks, voor van alles. Het gaat om de volgorde en de rolverdeling. Drie gewoontes die ik hanteer, en die ik leidinggevenden aanraad:
1. Beslis eerst zelf. Vorm je eigen oordeel voordat je AI raadpleegt. Schrijf twee zinnen op: dit vind ik, en hierom. Pas daarna mag AI je uitdagen. Zo blijft de spier in beweging.
2. Behandel AI als externe adviseur. Een goede adviseur geeft perspectieven, stelt vragen, wijst op blinde vlekken. De beslissing tekent de leider zelf. Dat geldt voor je strategieconsultant, en dat geldt voor AI.
3. Train het bewust. Oordeelsvermogen groeit door moeilijke situaties op te zoeken, erop te reflecteren en het gesprek erover aan te gaan. Met een sparringpartner die doorvraagt in plaats van antwoorden voorschotelt.
Mijn intuïtie zit er vaak dichter op dan AI. Dat geldt waarschijnlijk ook voor de jouwe. AI is een uitstekende adviseur. Het oordeel zelf blijft van ons. Dat is wat wij nog altijd beter kunnen dan elke machine.
Wanneer nam jij voor het laatst een moeilijke beslissing zonder eerst AI te raadplegen?
In coaching voor leidinggevenden werken we precies aan deze spier: het herkennen en vertrouwen van je eigen oordeel, ook onder druk. Voor leidinggevenden op directieniveau is executive coaching amsterdam een logische verdieping, juist omdat de beslissingen daar zwaarder wegen en de context complexer wordt.
Voor organisaties die hier structureel mee aan de slag willen binnen het hele managementteam, is een incompany trainingsprogramma een logische stap.
Wil je een keer sparren over waar dit voor jou of je team speelt? Plan een gratis kennismaking.






