Dit artikel behandelt grenzen stellen voor beginnend leidinggevenden met lessen uit improvisatietheater. Het toont hoe de ‘Ja, en’-methode helpt om tijd te bewaken zonder de relatie te schaden. Managers leren nee zeggen om ruimte te maken voor strategisch werk.
Je bent net gepromoveerd tot manager. Gefeliciteerd. Nu wil iedereen iets van je.
Je inbox stroomt over. Je agenda zit vol. Voor de derde keer vandaag vraagt iemand of je “heel even” tijd hebt. Je zegt overal ja op. Want dat is wat goede managers doen, toch?
Fout. Als je dit blijft doen, verdrink je in de urgente zaken van anderen. Je eigen werk blijft liggen. Effectief grenzen stellen voor beginnend leidinggevenden is geen luxe. Het is pure noodzaak om te overleven in je nieuwe rol.
Waarom ‘nee’ zeggen zo moeilijk is
De meeste nieuwe managers worstelen hiermee omdat ze aardig gevonden willen worden. Dit zie ik voortdurend terug in mijn leiderschapscoaching. De angst om de ‘bad guy’ te zijn regeert.
Je herinnert je vast die managers die na hun promotie veranderden. Afstandelijk. Onbereikbaar. Jij nam je voor om anders te zijn. Benaderbaar. Met een échte open-deur-beleid.
Dus zeg je ja op alles. Elke vergadering. Elke vraag. Elk probleem dat je team prima zelf kan oplossen. En vervolgens vraag je je af waarom je uitgeput bent.
Wat je mist als je geen grenzen stelt
Als je altijd ja zegt, blijft het echte werk liggen:
- Je plant niet vooruit. Geen tijd om na te denken over het volgende kwartaal of problemen te zien aankomen.
- Je leert niets. Die cursus die je wilde doen? Dat boek over management? Het komt er niet van.
- Je coacht niet. Echt coachen vraagt aandacht. Als je de hele dag wordt onderbroken, geef je snelle antwoorden. Je helpt mensen niet om zelf na te denken.
- Je doet geen focuswerk. De grote analyses. De strategie. Het beoordelingsgesprek dat aandacht verdient. Alles wordt afgeraffeld of naar de avonduren verschoven.
Het gevaar van altijd beschikbaar zijn
Je denkt dat grenzen je onsympathiek maken. Maar dit is wat er werkelijk gebeurt als je ze niet stelt.
Je team leert dat ze jou voor alles nodig hebben. Je creëert afhankelijke medewerkers die stoppen met zelf nadenken. Dit is precies waarom organisaties investeren in management training: om te voorkomen dat de manager de bottleneck wordt die de hele afdeling vertraagt.
Je baas denkt dat je alleen geschikt bent voor kleine taken. Je hebt immers nooit tijd voor het grotere, strategische werk. Je raakt geïrriteerd en moe. Mensen voelen dat. Het werk dat je team écht verder helpt, gebeurt niet.
De “Ja, en” techniek
Hier is een simpele techniek voor grenzen stellen, zonder als een eikel te klinken.
In improvisatietheater gebruiken acteurs “ja, en” om iets te accepteren en er iets aan toe te voegen. Jij kunt dit gebruiken om een verzoek te erkennen, zonder het direct uit te voeren.
De “Ja, en” in de praktijk:
- De Vraag: “Kun je bij deze meeting aansluiten?”
- Jouw Antwoord: “Ja, ik zie waarom mijn input helpt, en ik denk dat Sarah hier eigenlijk meer van weet. Ik koppel jullie even.”
- De Vraag: “Kun je hier even mee helpen?”
- Jouw Antwoord: “Ja, dit klinkt belangrijk, en ik zit vol tot donderdag. Kan het wachten of zoeken we iemand anders?”
- De Vraag: “Ik heb een probleem.”
- Jouw Antwoord: “Ja, ik hoor dat je vastloopt, en ik ben benieuwd welke oplossingen je zelf al hebt geprobeerd.”
Dit werkt omdat je de ander ziet. Ze voelen zich niet afgewimpeld. Maar je beschermt wel je tijd.
Grenzen die je vandaag kunt gebruiken
Hier zijn concrete grenzen waarmee je direct kunt starten.
Voor je tijd:
- “Ik ben beschikbaar voor vragen op dinsdag en donderdag tussen 14:00 en 15:00.”
- “De ochtenden houd ik vrij voor focuswerk.”
- “Ik check mijn mail drie keer per dag. Urgente zaken gaan via Slack.”
Voor wat je doet:
- “Ik wijs je de weg naar de bronnen, daarna doe jij de eerste poging.”
- “We besteden hier 15 minuten aan, daarna ga je zelf verder.”
- “Ik kijk na wat jij hebt gemaakt, maar jij moet het bouwen.”
Voor beslissingen:
- “Dit is jouw beslissing. Ik vertrouw op je oordeel.”
- “Kom met een aanbeveling, niet alleen met het probleem.”
- “Ik beslis, maar jij moet de analyse aanleveren.”
Deze grenzen beschermen niet alleen jou. Ze helpen je team beter te worden in hun werk.
Beginnen met nee zeggen
Kies één ding dat je steeds van je werk houdt. Bedenk een “ja, en” reactie om het om te buigen. Gebruik die reactie drie keer deze week.
Het zal ongemakkelijk voelen. Dat is normaal. Iemand zal misschien tegensputteren.
Maar je krijgt tijd terug. Om te plannen. Om na te denken. Om je team te laten groeien in plaats van de hele dag brandjes te blussen. Grenzen stellen voor beginnend leidinggevenden betekent dat je eindelijk toekomt aan de kern van je vak. Plannen. Mensen ontwikkelen. Beslissingen nemen.
Je team heeft je niet elke seconde nodig. Ze hebben je helder en gefocust nodig.
Plan een gratis kennismaking in om de mogelijkheden voor jou te bespreken.