Samenvatting: Dit artikel bekijkt de psychologische weerstand die leidinggevenden ervaren bij kritiek en hoe defensiviteit hun groei saboteert. Het biedt een nuchtere methode om via de “2% waarheid” van een defensieve reflex naar een leiderschapsrol te groeien. De focus ligt op Persoonlijk Leiderschap als fundament om impact te maken en blinde vlekken te elimineren.
Stel je dit moment voor. Je hebt net een grote klantpresentatie afgerond. De energie in de kamer was goed. Je bent trots op je team. Dan, tijdens de debrief, leunt een teamlid naar voren.
“Hé, je leek een beetje afwezig in de tweede helft. Je bleef de hoofdontwerper onderbreken.”
Je glimlach verdwijnt. Je maag trekt samen. Plotseling denk je niet meer aan de succesvolle presentatie. Je denkt aan dat teamlid. Je herinnert jezelf eraan dat zij altijd te laat zijn. Je vertelt jezelf dat hun eigen werk verre van perfect is.
Drie dagen lang blijf je geërriteerd. Niet vanwege de opmerking, maar omdat zij het lef hadden om het te benoemen. Omgaan met kritiek op het werk kan lastig zijn. Maar als je kritiek ziet als feedback, en feedback als waardevolle informatie, sta je op het pad naar groei.
De defensieve reflex
Wanneer iemand je wijst op een losse veter, lach je en maak je hem vast. Het is een makkelijke oplossing. Maar wanneer iemand wijst op een fout in je leiderschap, voelt het persoonlijk.
“Je praat over mensen heen.” “Je afspraken nakomen lukt niet altijd.” “Het team voelt dat je aan het micromanagen bent.”
Je brein schiet in de beschermingsmodus. Je vertelt jezelf dat zij niet het hele verhaal kennen. Je oordeelt over de brenger om de boodschap te vermijden. Ik heb dit ook gedaan. Defensief worden is makkelijker dan luisteren. Het is een schild dat we gebruiken wanneer we bang zijn dat we niet goed genoeg zijn voor de promotie die we net hebben gekregen.
Waarom defensiviteit je tegenhoudt
Deze reactie is wat managers ervan weerhoudt om het volgende niveau te bereiken. Als je niet kunt omgaan met kritiek op het werk, kun je niet groeien. Je blijft de expert die toevallig een titel heeft gekregen, maar je wordt nooit de leider die mensen willen volgen.
De rest ziet deze blinde vlekken allang. Door de feedback weg te duwen, ben jij de enige die in het donker blijft staan. Je mist precies dat ene inzicht dat je echt verder kan helpen. Echt leiderschap vereist een fundament van Persoonlijk Leiderschap: het vermogen om jezelf te leiden voordat je anderen leidt.
Hoe je ‘de zonnebril’ afzet
In mijn sessies noemen we dit “de zonnebril afzetten”. Je moet de realiteit van je gedrag zien zonder de kleuring van je eigen ego.
- Pauzeer de reactie. Wanneer de steek raakt, haal dan gewoon adem. Ga jezelf niet verklaren.
- Zoek naar de 2%. Zelfs als je het oneens bent met 98% van de feedback, zoek dan de 2% die waar is. Dat is waar je groei zit.
- Schrijf het op. Bekijk de aantekeningen morgen opnieuw. Frisse ogen zien minder dreiging en meer kansen.
Je hoeft het niet met alles eens te zijn. Maar als je het nooit echt hoort, blijf je je eigen impact beperken.
Van expert naar leider
Leiderschap begint waar je comfortzone eindigt. Het vraagt de moed om gezien te worden, inclusief de rommelige kanten. Als je merkt dat je constant tegen feedback vecht, is het tijd om te kijken naar de onderliggende patronen die je tegenhouden.
Ben je klaar om te stoppen met brandjes blussen en te starten met leiden vanuit helderheid? Lees meer over hoe ik jou kan helpen via Leiderschaps Coaching.
Plan een gratis kennismaking in om de mogelijkheden voor jouw context te bespreken. En ben je HR- of L&D manager? Dan kun je hier meer lezen over management training om de cultuur in je team te verbeteren.