De Ontwikkeling van Senior Leiders Rust op één Fundament
David Buirs is executive coach in Amsterdam. Deze post gaat over de ontwikkeling van senior leiders en waarom een open, nieuwsgierige houding de opening is naar groei. Je leest hoe het ego constructieve feedback als bedreiging ervaart, en hoe je dat patroon doorbreekt.
Hoe hoger je komt, hoe minder mensen je nog eerlijk durven aanspreken. Dat maakt de ontwikkeling van senior leiders lastiger dan het lijkt. Er is genoeg ruimte om te groeien, maar de signalen die je die groei laten zien worden schaars. Wie op directieniveau verder wil, heeft eerst één ding nodig, nog voordat welke vaardigheid dan ook aan bod komt. Een open, nieuwsgierige houding tegenover de eigen blinde vlekken.
De macht die je scherpte afneemt
De psycholoog Dacher Keltner deed jarenlang onderzoek naar macht. Zijn conclusie noemde hij de power paradox. De eigenschappen die je nodig hebt om aan de top te komen, empathie, aandacht, goed luisteren, worden zwakker zodra je die macht eenmaal hebt.
Keltner vergelijkt het effect van macht met een lichte hersenbeschadiging. Je wordt impulsiever. Je voelt anderen minder goed aan. En je schat slechter in hoe je overkomt.
Voor senior leiders is dit dagelijkse realiteit. Je omgeving past zich aan jou aan. Mensen wegen hun woorden. De feedback die je krijgt wordt beleefder, vager en veiliger. Precies op het moment dat je de meeste invloed hebt, krijg je de minst eerlijke informatie over jezelf.
Waarom bijna niemand zichzelf goed kent
Onderzoek van organisatiepsycholoog Tasha Eurich laat een ongemakkelijk gat zien. Ongeveer 95 procent van de mensen vindt zichzelf zelfbewust. In werkelijkheid voldoet maar 10 tot 15 procent aan de criteria. Vrijwel iedereen denkt dus dat hij zichzelf goed kent, terwijl de meeste mensen dat mislopen.
Dat gat wordt groter met meer ervaring en senioriteit. Je hebt een staat van dienst. Je hebt vaak gelijk gekregen. Waarom zou je jezelf dan nog streng bevragen? Zo ontstaat een leider die technisch veel kan, en die het zicht op zichzelf langzaam kwijtraakt.
Het ego dat zichzelf beschermt
Om te snappen waarom dit zo hardnekkig is, helpt het om naar het ego te kijken. We bouwen allemaal een identiteit op. Een verhaal over wie we zijn. De scherpe strateeg, de verbindende leider, degene die het altijd oplost. Dat verhaal beschermen we met hand en tand.
Komt er dan feedback binnen die botst met dat beeld, dan voelt dat als een aanval. Je lichaam reageert alsof er gevaar is. De verdediging schiet omhoog en de nieuwsgierigheid verdwijnt. Zo wordt constructieve kritiek, eigenlijk een cadeau, ervaren als een bedreiging.
Het pijnlijke is dat juist die reflex je ontwikkeling tegenhoudt. De leider die kritiek wegduwt om zijn zelfbeeld heel te houden, betaalt daar op termijn voor. Hij blijft hangen op het niveau waar hij ooit succesvol werd, terwijl de wereld om hem heen doorgaat.
Ontwikkeling is persoonsgebonden
Veel senior leiders zoeken naar dat ene punt. Dat ene vaardigheidsgat dat, eenmaal gedicht, alles oplost. In de praktijk werkt het zelden zo.
Leiderschapsontwikkeling op dit niveau is sterk persoonsgebonden. Er zijn wel gedeelde thema's. De stap van operationeel naar strategischer leiderschap. Het besef dat helder communiceren en context geven steeds belangrijker worden naarmate je stijgt. Maar welk thema voor jou vooropstaat, verschilt sterk van persoon tot persoon.
Bij de een ligt de groei in empathischer communiceren. Bij de ander juist in bondiger en directer zijn. Voor de een is het strategischer of commerciëler denken. Voor de ander gaat het om meer zelfvertrouwen en leadership presence. En weer een ander groeit vooral door los te durven laten en beter te delegeren.
Wat al die leiders delen is de ingang. Wie met een open, nieuwsgierige houding naar zichzelf durft te kijken, vindt vanzelf waar de groei zit. Die houding is de opening naar alles wat daarna komt.
Goed zoals je bent, en toch in ontwikkeling
Hier zit een spanning die veel mensen lastig vinden. Twee dingen zijn tegelijk waar.
Je bent goed zoals je bent, als mens. Je hoeft niet gerepareerd te worden. En tegelijk zitten er in ieder van ons kanten van onze persoonlijkheid en vaardigheden die verder kunnen groeien. Die twee sluiten elkaar prima samen in.
Wie dat vast kan houden, hoeft feedback niet langer als een oordeel over zijn waarde te horen. Het wordt gewoon informatie. Bruikbare informatie over waar de volgende stap ligt. In die houding komt ontwikkeling weer op gang, ook op het hoogste niveau.
Een coach inschakelen is een teken van kracht
Sommige leiders denken dat een coach inschakelen betekent dat er iets mis is. Alsof het een zwakte blootlegt. Het tegenovergestelde is waar. Het is een teken van kracht.
Kijk naar de topsport. Hoe beter de sporter, hoe vaker die een coach heeft. De besten ter wereld werken met meerdere coaches tegelijk. Ze weten dat een scherpe buitenstaander ziet wat zij zelf niet meer zien. Bij leiderschap werkt dat precies zo.
Bij executive coaching werk ik met senior leiders aan precies dit punt. We kijken hoe je ego werkt, waar je jezelf beschermt, en hoe je die open houding terugvindt. Wil je specifieke vaardigheden gericht trainen in plaats van een breder traject, dan is een 1-op-1 leiderschapsprogramma een logische volgende stap. Ben je nieuwsgierig of dit bij je past? Plan een gratis kennismaking. We kijken samen waar jouw ontwikkeling nu zit.
